Śrīguru Hayagrīva Sarala Pūjāvidhiḥ

Dhyāna–Mantraḥ
(Hayagrīva-svarūpa)
śaṅkhakundendudhavalaṃ mṛṇālarajataprabham |
gokṣīrasadṛśaṃ tadvatsūryakoṭisamaprabham ||
śaṅkhaṃ cakraṃ gadāṃ padmaṃ dhārayantaṃ caturbhujam |
kirīṭinaṃ kuṇḍalinaṃ vanamālāsamanvitam ||
suraktaṃ sukapolaṃ ca śītāmbaradharaṃ vibhum |
hayagrīvaṃ mahātmānaṃ bhāvayet sarvadevaiḥ samanvitam ||
“Meditate upon Hayagrīva, the great soul, resplendent like a white conch, jasmine, moonlight, lotus-fibre, and silver; pure like cow’s milk and radiant like millions of suns. He bears the conch, discus, mace, and lotus in His four hands; adorned with a crown, earrings, and a garland of forest flowers; gentle-faced, rosy-cheeked, clad in white garments, and surrounded by all the devas.”
Śrī Hayagrīva Stutiḥ
oṃ namo hayaśirase vidyādhyakṣāya vai namaḥ |
namo vidyāsvarūpāya vidyādātre namo namaḥ ||
Salutations to the horse-headed Lord, the presiding deity of knowledge; salutations to Him who is knowledge itself and the giver of all knowledge.
namaḥ śāntāya devāya triguṇāyātmane namaḥ |
surāsuranihantre ca sarvaduṣṭavināśine ||
Salutations to the peaceful Deva, who transcends the three guṇas; to the destroyer of both devas and asuras when they turn adharma, and to the annihilator of all evil.
sarvalokādhipataye brahmarūpāya vai namaḥ |
namaśceśvaravandyāya śaṅkhacakradhāraye ||
Salutations to the Lord of all worlds, whose form is Brahman itself; to Him who is worshipped even by Īśvara, bearing the conch and discus.
nama ādyāya dāntāya sarvasattvahitāya ca |
triguṇāyāguṇāyaiva brahmaviṣṇusvarūpiṇe ||
Salutations to the primordial, self-controlled One, the benefactor of all beings; to Him who is beyond the guṇas yet manifests as Brahmā and Viṣṇu.
kartre hartre sureśāya sarvagāya namo namaḥ ||
Salutations again and again to the creator, sustainer, ruler of the gods, and the all-pervading Lord.
Anta–Dhyānaḥ
hṛtpadme vimale
śaṅkhacakragadādharam |
sūryakoṭipratīkāśaṃ hayagrīvaṃ
parātmānamavyayam ||
“Meditate upon Hayagrīva, the imperishable Supreme Self, shining like millions of suns, holding the conch, discus, and mace, established in the pure lotus of the heart.”
Those who know the nyāsa may perform it as prescribed; others may simply recite the mantra without concern for ritual niyamas.
Āvāhana–Mantraḥ
oṃ hayagrīvāsanasya āgacchata devatāḥ
Parivāra–Saṃkṣepa Mantraḥ
samasta-parivārāya acyutāya namaḥ
Hṛdayādi Pūjā-Mantrāḥ
Hṛdaya: oṃ kṣāṃ hṛdayāya namaḥ
Śiras: oṃ kṣīṃ śirase namaḥ
Śikhā: oṃ kṣūṃ śikhāyai namaḥ
Kavaca: oṃ kṣaiṃ kavacāya namaḥ
Netra: oṃ kṣauṃ netrāya namaḥ
Astra: oṃ kṣaḥ astrāya namaḥ
Mūla-mantra:
This mantra invokes the Guru Pādukā
upon the crown of the seeker,
establishing guru–śakti at the sahasrāra.
oṃ hauṃ kṣrauṃ śirase namaḥ
( Navākṣaro mantraḥ — sarva-vidyā-pradāyakaḥ )
Aṅga–Nyāsaḥ (Ṣaḍaṅga)
Hṛdaya: oṃ kṣrāṃ hṛdayāya namaḥ
Śiras: oṃ kṣrīṃ śirase svāhā
Śikhā: oṃ kṣrūṃ śikhāyai vaṣaṭ
Kavaca: oṃ kṣraiṃ kavacāya huṃ
Netra-traya: oṃ kṣauṃ netratrayāya vauṣaṭ
Astra: oṃ haḥ astrāya phaṭ
The second mantra is offered to receive the boundless grace of Śrī Guru and to dissolve the seeker into the Haṃsa-tattva.

Dhyāna Śloka
vidyāmūrtimakhaṇḍacandravalayaśvetāravindasthitaṃ
hṛdyābhaṃ sphaṭikādrinirmalatanuṃ vidyotamānaṃ śriyā |
vāmāṅkasthitavallabhāṃ prati sadāvyākhyāntamāmnāyavāk-
arthānādimapūruṣaṃ hayamukhaṃ dhyāyāmi haṃsātmakam ||
“I meditate upon Hayagrīva, whose very form is knowledge itself; who abides upon a spotless white lotus encircled by the unbroken orb of the moon; whose body is pure and transparent like a crystal mountain, radiant with divine splendour. With His beloved seated upon His left, He continually expounds the eternal Vedic wisdom—its words and meanings. He is the beginningless, primeval Person, horse-faced in form, whose true nature is Haṃsa.”
Śrī Hayagrīva Mahāhaṃsa Mantraḥ
oṃ haṃsāṃ haṃsīṃ haṃsūṃ
haṃsoṃ haṃsauṃ haṃsaḥ
paramahaṃsāya namaḥ
Kara-Nyāsa
haṃsāṃ aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ
haṃsīṃ tarjanībhyāṃ namaḥ
haṃsūṃ madhyamābhyāṃ namaḥ
haṃsoṃ anāmikābhyāṃ namaḥ
haṃsauṃ kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ
haṃsaḥ karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ
Ṣaḍaṅga-Nyāsa
haṃsāṃ jñānāya hṛdayāya namaḥ
haṃsīṃ aiśvaryāya śirase svāhā
haṃsūṃ śaktayai śikhāyai vaṣaṭ
haṃsoṃ balāya kavacāya huṃ
haṃsauṃ tejase netrābhyāṃ vauṣaṭ
haṃsaḥ vīryāyāstrāya phaṭ
Hayagrīva-mantra-vivaraṇa
One may choose any of the following mantras for invoking Śrī Guru’s grace.
oṃ hayagrīvāya namaḥ
or
oṃ namo bhagavate hayagrīvāya
Upon completion of this mantra, proceed to chant the Śrī Guru Pādukā Mantra.
Śrīguru Dattātreya Saṅkṣipta Kavacam
oṃ drāṃ oṃ namaḥ,
śrīgurudevāya,
paramapuruṣāya,
sarvadevatā vaśīkarāya,
sarvāriṣṭa vināśanāya,
sarvamantracchedanāya,
trailokya vaśamāvaya svāhā
oṃ drāṃ om
iti śrīgurudattātreya saṅkṣipta kavacaṃ sampūrṇam
Before undertaking the japa of bīja mantras, one should recite the Śrī Guru Kavacam once, and only thereafter choose a mantra for personal ārādhanā.

Śrī Guru Pādukā Mantra
namaḥ haṃ saḥ ।
namaḥ haṃ sauḥ ।
namaḥ sauḥ haṃ ।
namaḥ haṃ sāīṃ ।
namaḥ sāīṃ rāṃ ।
namaḥ paramapādayoḥ ।
namaḥ śrīpādodakāya namo namaḥ ।
aṃ naṃ ghaṃ jaṃ daṃ bhaṃ bhīṃ bhūṃ
ādyāṃ parāṃ bhagavatīṃ virajāṃ svarṇapadmāṃ mahāvimalāpādukāṃ namo namaḥ ॥
oṃ śrīṁ śrīyai viṣṇupādukāyai namo namaḥ ॥
oṃ drāṃ oṃ ॥
नमः हं सः ।
नमः हं सौः ।
नमः सौः हं ।
नमः हं साईं ।
नमः साईं रां ।
नमः परमपादयोः ।
नमः श्रीपादोदकाय नमो नमः ।
अं नं घं जं दं भं भीं भूं
आद्यां परां भगवतीं विरजां स्वर्णपद्मां महाविमलापादुकां नमो नमः ॥
ॐ श्रीं श्रीयै विष्णुपादुकायै नमो नमः ॥
ॐ द्रां ॐ ॥








